Historia
Zgromadzenie sióstr mi³osierdzia ¦w. Karola Boromeusza powsta³o w XVII wieku we Francji. Rych³o rozprzestrzeni³o siê do innych krajów. Do polski siostry boromeuszki przyby³o w 1848 roku. G³ównym zadaniem tego¿ zgromadzenia jest dzia³alno¶æ charytatywna wzglêdem ubogich i opuszczonych, opieka nad upo¶ledzonymi osobami, pielêgnacja chorych w szpitalach i dommach prywatnych, praca wychowawcza w zak³adach oraz katechizacja dzieci i m³odzie¿y.
Do le¿±cego pomiêdzy Tarnowskimi Górami a ¦wierklañcem Nak³a ¦l±skiego siostry boromeuszki zosta³y skierowane przez Dom Prowincjalny w Trzebnicy w 1899 roku. Sta³o siê to na ¿yczenie hrabiego £azarza Henckla von Donnersmarcka. Pragn±³ on bowiem utworzyæ w Nakle ¦l±skim zak³ad opiekuñczy dla sierot, których ojcowie zginêli w jego kopalniach. W tym celu da³ siostrom boromeuszk± du¿ych rozmiarów dom, przy ulicy G³ównej 8. Uroczyste po¶wiêcenie mia³o miejsce dnia 13 listopada 1899 roku. Zaraz placówka ta nosi³a nazwê swojego fundatora, a mianowicie: "Zak³ad ¦w. £azarza".
Na pocz±tku by³y 4 siostry Od 1902 roku by³o ich ju¿ 10. Pracowa³y bardzo ofiarnie, prowadz±c sierociniec, przedszkole, pielêgnowa³y chorych udaj±c siê do ich domów, prowadzi³y szkolê gospodarstwa domowego, w której dzia³a³ warsztat tkacki, kursy kroju i szycia dla m³odzie¿y ¿eñskiej i wiele innych poczynañ dla dobra swoich wychowanków. Pracy by³o coraz wiêcej. Przybywa³o stale chêtnych. St±d wy³oni³a siê potrzeba przebudowy i rozbudowy domu, aby móg³ mo¿liwie jak najlepiej spe³niaæ swoje zadanie.
Wzorowo by³o prowadzone przedszkole (ochronka), którym kierowa³a siostra W³adys³awa Jankiewicz, a po niej od roku 1930 siostra Adrana Jakubinek. Ta ostatnia nale¿a³a do znanych w powiecie tarnogórskim wychowawczyñ przedszkolnych. Tarnogórski Inspektorat Szkolny powierzy³ jej prowadzenie tzw. "lekcji wzorcowych, pokazowych" dla wychowawczyñ przedszkoli. Przedszkole przez ni± prowadzone istnia³o (z wyj±tkiem czasu wojennego) do 1954 roku. Odt±d zosta³o przeniesione przez w³adze szkolne do nakielskiej szko³y, gdzie do roku 1960 pracowa³a w nim powszechnie szanowana siostra Adriana. Znamiennym mo¿e byæ fakt, ¿e w roku szkolnym 1938/1939 do tego przedszkola uczêszcza³o 89 dzieci.
W latach II Wojny ¦wiatowej szko³a gospodarstwa domowego i robót rêcznych dla dorastaj±cej m³odzie¿y ¿eñskiej zosta³a rozwi±zana.
Po roku 1945, kiedy odszed³ hrabia Donnesmarck zak³ad zosta³ bez opiekuna i w³a¶ciciela. Zarz±d nad Domem objê³a Opieka Spo³eczna z Tarnowskich Gór.
Na pro¶bê prze³o¿onych Domu Generalnego Sióstr Boromeuszek w Miko³owie instytucja ta z dniem 27 listopada 1947 roku zosta³a z powrotem przez Urz±d Likwidacyjny oddana siostrom do u¿ytkowania i otrzyma³a wówczas nazwê: „Dom Dziecka Zgromadzenia Sióstr Boromeuszek w Miko³owie”. Przyjmowano odt±d dzieci na podstawie skierowañ Wydzia³u O¶wiaty w Katowicach.
Oprócz zwyczajowej pracy pedagogiczno-wychowawczej siostry urz±dza³y wycieczki swoim podopiecznym najczê¶ciej do miejscowo¶ci, gdzie podobne domy prowadzi³y siostry z ich zgromadzenia. Na przyk³ad kilka razy udawa³y siê do Zakopanego, aby dzieci mog³y tam oddychaæ czystym powietrzem.
13 listopada 1949 roku (onegdaj uroczysto¶æ ¶w. Stanis³awa Kostki patrona m³odzie¿y) - nakielski zak³ad obchodzi³ swoje 50-lecie istnienia. Jak wykaza³a urz±dzona z tej okazji wystawa - dla dzieci zrobiono tu nies³ychanie wiele. Wspomnia³a o tym tak¿e lokalna prasa.
W roku szkolnym 1952/53 by³o w zak³adzie 60 wychowanków, z których 35 uczêszcza³o do nakielskiej szko³y powszechnej, 2 do szko³y ¶redniej ogólnokszta³c±cej, 16 do zawodowej, l do akademii medycznej i 6 do przedszkola. Jak widaæ rozpiêto¶æ wieku by³a bardzo du¿a. St±d wysi³ki sióstr musia³y byæ nie ma³e! Z regu³y wszyscy z wychowanków ukoñczyli przez siebie wybrane szko³y - do czego równie¿ walnie przyczyni³a siê pomoc sióstr.
ZUPE£NIE NOWY ROZDZIA£ w pracy i dziejach tego zak³adu rozpocz±³ siê od 4 kwietnia 1954 roku. Wtedy to w³adze wojewódzkie podjê³y decyzjê o zamiarze przekszta³cenia nakielskiego Domu Dziecka na ZAK£AD SPECJALNY dla ch³opców g³êboko umys³owo upo¶ledzonych, za¶ dotychczasowi wychowankowie zostali przejêci przez inne pañstwowe zak³ady wychowawcze.
Dnia 10 wrze¶nia 1954 przybyli pierwsi nowi wychowankowie - ch³opcy mocno upo¶ledzeni fizycznie i umys³owo. Wywarli oni smutne i szokuj±ce wra¿enie na siostrach, które jednak szybko „przestawi³y siê” do nowych, jak¿e trudnych zadañ. Liczba tych niepe³nosprawnych dzieci raptownie wzrasta³a. Podzielono ich na 4 grupy, wg. stopnia upo¶ledzenia.
W 1955 roku przy zak³adzie otwarto "pracowniê" gdzie z podopiecznymi by³y i s± prowadzone ró¿ne zajêcia rozwijaj±ce ich zdolno¶ci.
Siostry, by móc sprostaæ ci±gle wzrastaj±cym zadaniom stale pog³êbia³y swoje kwalifikacje zawodowe i uzyskiwa³y znaczne wyniki. Zak³ad zacz±³ przybieraæ na renomie tak, i¿ w dniach od 11 czerwca do 10 lipca 1957 roku odbywa³y siê tutaj praktyki zawodowe dla sióstr zakonnych pracuj±cych w¶ród dzieci umys³owo niedorozwiniêtych. Wed³ug Kroniki Zak³adu siostry przyby³y z takich miejscowo¶ci, jak Wadowic, W±growca, Rzeszowa, Wroc³awia, Bydgoszczy, ¦wiebodzic, Giera³cic, Zawadzkiego i innych. Instytucjê tê zwiedzali równie¿ ¶wieccy zainteresowani sprawami dzieci niepe³nosprawnych wyra¿aj±c siê czêsto z wielkim uznaniem dla pracy nakielskich sióstr.
10 lipca 1970 roku zosta³a przy zak³adzie otwarta klasa Szko³y Specjalnej któr± prowadzili nauczyciele z tarnogórskiej szko³y tego typu. Klasa ta liczy³a 12 dzieci. Jeszcze dzi¶ tarnogórscy nauczyciele przychodz± chêtnie z pomoc±.
Od 1990 roku decyzj± Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej placówkê tê prowadz± siostry boromeuszki pod nazw±: "DOM POMOCY SPO£ECZNEJ DLA DZIECI i m³odzie¿y niepe³nosprawnych intelektualnie prowadzony przez Zgromadzenie Sióstr Mi³osierdzia ¶w. Karola Boromeusza 42-620 . Nak³o ¦L - ul. G³ówna 8 ".
|